Οι κερασιές θ’ ανθίσουν και φέτος…

Είναι λοιπόν Παρασκευή βράδυ,14 Μαρτίου 2014 και κάθομαι στον υπολογιστή με πρόθεση να γράψω ένα κείμενο ενόψει των γενεθλίων μου. Η ιδέα αυτή μου ήρθε την Τετάρτη, ενώ περίμενα το μετρό στη Δάφνη. Είχα στα αυτιά μου το mp3 και έπαιζε το νέο και πολύ αγαπημένο Ordinary Love των U2. Σιγοτραγουδώντας τους στίχους, έφτασα να τους αναλύω, χωρίς να το έχω πρόθεση. Κάτι η ρομαντική φύση του ζωδίου, κάτι οι ευαισθησίες που μεγαλώνω άλλο ένα χρόνο και κάνω έναν ακόμη απολογισμό της ζωής μου, κατέληξα σε αυτό που έχουμε αιώνες τώρα κάτω από τη μύτη μας, αλλά τείνουμε να ξεχνάμε. Ο άνθρωπος αυτό που χρειάζεται πέρα και πάνω απ’ όλα είναι η αγάπη. Η συνηθισμένη. Η καθημερινή.

Image

Πρόσφατα είχα μια συζήτηση με ένα άτομο που εκτιμώ βαθιά και θαυμάζω, σχετικά με τα κείμενα μου. Σχεδόν ότι έχω γράψει μέχρι στιγμής, ήταν είτε προσωπικές εμπειρίες, είτε κάποια ιδέα που άφησα να ωριμάσει, είτε πάγιες θεωρήσεις σε σπουδαίους τομείς της ζωής, είτε απλές συζητήσεις με φίλους που πήραν σάρκα και οστά. Αυτό που έλειπε (σχεδόν) σε όλες, ήταν ο α’ ενικός. Με ρώτησε λοιπόν γιατί δεν τοποθετώ τις σκέψεις μου στον πρώτο ενικό, σα να μη θέλω να τις δείξω. Και είχε δίκιο. Ο γ’ ενικός νομίζω σε «προστατεύει», γενικεύει τις φράσεις και τα νοήματα. Κάνει τον αναγνώστη κοινωνό αυτού που εσύ καταθέτεις μέσα από την ψυχή σου, σα να θες να το μοιραστείς μαζί του, σα να θες να σου πάρει λίγο από το φορτίο που ενδεχομένως κουβαλάς.

Αυτό το άρθρο όμως έπρεπε να είναι στον α’ ενικό. Γιατί είναι ένα κείμενο δοσμένο από καρδιάς σε κάποια πρόσωπα που σημάδεψαν (άλλοι λιγότερο, άλλοι περισσότερο), θέλοντας – και μη- τη ζωή μου. Είναι πέρα και πάνω απ’ όλα η οικογένεια μου, που παρ’ όλες τις δύσκολες στιγμές που περάσαμε, περνάμε και  αναπόφευκτα θα περάσουμε, είμαι ευτυχισμένη για όσα μου έδωσαν, μου δίνουν και θα συνεχίσουν να μου δίνουν ανιδιοτελώς μέχρι να μας χωρίσει ο χρόνος.

Μικρή είχα διαβάσει κάπου τη φράση «οι φίλοι μας είναι η περιουσία μας». Το είχα αντιγράψει σε κάποιο σχολικό βιβλίο λοιπόν (του Λυκείου νομίζω), και είχα συμπληρώσει δίπλα: «άρα εγώ είμαι πλούσια». Ερχόμαστε μόνοι σε αυτό τον κόσμο (αν δεν είμαστε δίδυμα ή τρίδυμα κλπ) και μόνοι φεύγουμε. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας, από νήπια, μέχρι και το τέλος της ζωής μας, συναντούμε στο δρόμο μας ανθρώπους και δένουμε τις ζωές μας με τις δικές τους για μήνες, χρόνια. Κάποιοι από αυτούς ξεκινούν μαζί μας, όμως δε συνεχίζουν στο πλάι μας στην πορεία της ζωής, άλλους τους συναντάς, σε συντροφεύουν για λίγο,  και αργότερα εγκαταλείπουν. Άλλοι βρίσκονται στο δρόμο σου ενώ εσύ συνεχίζεις την πορεία σου και σε συντροφεύουν μέχρι τη γραμμή τερματισμού, ενώ άλλοι σε συντροφεύουν από την αρχή μέχρι και το τέλος. Μέχρι στιγμής, είχα την τύχη και την ευτυχία να γνωρίσω όλα τα παραπάνω είδη των «συνοδοιπόρων». Άλλοι έκαναν το ταξίδι μου πιο εύκολο, άλλοι  λίγο πιο δύσκολο, άλλοι εξακολουθούν να με ανακουφίζουν με την παρουσία τους καθημερινά: όλοι όμως έκαναν το ταξίδι μου πολύ, πολύ ενδιαφέρον.

Σήμερα, και ενώ περίμενα στο ΙΚΑ ώρες ατέλειωτες (αθάνατο ελληνικό δημόσιο), τελείωσα επιτέλους το βιβλίο «Οι κερασιές θ’ ανθίσουν κι εφέτος», του Μενέλαου Λουντέμη. Πρόσφατα συνειδητοποίησα ότι έχω διαβάσει ελάχιστα ελληνική λογοτεχνία, και όταν χάζευα τη βιβλιοθήκη της μαμάς μου, το μάτι μου έπεσε στον τίτλο του βιβλίου. Η αλήθεια είναι ότι αυτός ο τίτλος με εντυπωσιάζει από μικρό παιδί, όταν καταπιάστηκα με την ανάγνωση του όμως, άρχισα να απορώ αν και πότε θα ανθίσουν ποτέ αυτές οι κερασιές. Στην πορεία, το βιβλίο με συγκίνησε παραπάνω απ’ όσο περίμενα, και στο τέλος οι κερασιές άνθισαν. Ο τίτλος; Σίγουρα κυριολεκτικός, αλλά και αλληγορικός.

Image

Οι κερασιές ανθίζουν κάθε χρόνο μέσα Απριλίου – τέλη Μαΐου, και είναι υπέροχα τα άνθη τους, όπως υπέροχη είναι και η άνοιξη στο σύνολο της. Ίσως λόγω γενεθλίων είναι η αγαπημένη μου εποχή (αν εξαιρέσουμε μια αλλεργία μου). Είναι μοναδικό πόσο εντυπωσιακά όμορφη είναι η  απλότητα ενός ανθισμένου δέντρου, σου χορταίνει το μάτι και σε γεμίζει ελπίδες.

Όπως και πόσο όμορφο είναι ένα μήνυμα στο κινητό από την Θεοδώρα που θέλει να πάμε για καφέ (ενώ πάντα καταλήγουμε να τρώμε), από την Αγάπη που σε ρωτάει αν έχεις χρόνο να σε δει (ενώ η ίδια μπορεί να πνίγεται), ένα τηλεφώνημα (και δυο και τρία) από το Μπάμπη που σου προτείνει (500 χρόνια τώρα, γείτονας και “αδελφός μου”) να πάτε για περπάτημα ή να πάτε για καφέ την τάδε ώρα γιατί απλά του έλειψες – αλλά δε στο λέει. Είναι ξεχωριστό όταν η (εξαφανισμένη συνήθως) Τετέ σε παίρνει δήθεν λέει  «για ένα χαλαρό ποτάκι» (που κάποτε αυτό μεταφραζόταν σε ξενύχτι μέχρι το πρωί- όχι πια!), ή όταν στέλνει η  ομολογουμένως πολυάσχολη Ελευθερία να προτείνει μια μοναδική εναλλακτική πρόταση.Ή η Ράνια, η οποία εμφανίζεται και εξαφανίζεται, αλλά κάθε φορά που σε συναντάει σε πνίγει στην αληθινή αγκαλιά της. Ή η Αλίκη (και οι 2, φίλες από το φροντιστήριο) που σε παίρνει στη χάση και στη φέξη και ξεκαρδίζεστε ακόμα με τα ίδια αστεία, 10 χρόνια μετά.

Μοναδική είναι η χαρά όταν σε παίρνουν (σπανιότερα πια λόγω χρόνου) τα φιλαράκια σου από το πανεπιστήμιο γιατί τους έλειψες: Σταύρος, Βασίλης, Λίτσα, ή όταν η Όλγα που έχεις να δεις αιώνες (σχολείο), γίνεται το τελευταίο διάστημα μέρος της καθημερινότητας σου, με αυτή τη γνώριμη οικειότητα, ή όταν της βαράει της Μαρίνας (συνάδελφος και πλέον πολύ αγαπημένη φίλη) να σε πάρει μεσ’ τα μαύρα μεσάνυχτα να δει τι κάνεις και να μοιραστεί μαζί σου τις καλλιτεχνικές της ανησυχίες. Επίσης η Κατερίνα Σ., (φίλη και συμπαραγωγός) που όταν βρισκόμαστε (κι ας έχουμε αιώνες) είναι σα να μην πέρασε μια μέρα. Είναι αρκετοί οι φίλοι που δεν υπάρχουν πια στη ζωή μου (κάποιοι υπάρχουν όχι όσο θα ήθελα): Ζωή (η παιδική μου φίλη), Κατερίνα Μ., Μαρίλη, Ολυμπία, Φαίη, Γιάννης Σ. και άλλοι, αρκετοί που όμως κρατάω  και πάντα θα κρατάω μέσα στην καρδιά μου.

Η μεγαλύτερη όμως ανακούφιση είναι όταν με παίρνει τηλέφωνο (πάντα) η Αγλαΐα, με το  γλυκό της λόγο, να με ανακουφίσει, να με παρηγορήσει, να με ζεστάνει. Και τέλος η Βερόνικα, με την οποία τρωγόμαστε μια ζωή σαν το σκύλο με τη γάτα, που με μαλώνει, που της τη λέω, που όμως δε μπορώ να διανοηθώ τη ζωή μου χωρίς εκείνη, γιατί είναι πάντα δίπλα μου.

Image

Κι ένα μικρό… «δώρο» από εμένα για’σας… Κάποτε τα τραγουδήσαμε παρέα, σας τα αφιερώνω!

Κι αυτό αφιερωμένο σε όλους σας…

*με την ελπίδα να συνεχίσω για πολλά χρόνια να βλέπω στο πλάι σας τις κερασιές να ανθίζουν…

Advertisements

Η “ενηλικίωση” μέσα από τον πόνο της απώλειας.

Image

Δεν κατάλαβα ποτέ πως καταπιάστηκα με τη συγγραφή άρθρων. Το μόνο που θυμάμαι, ήταν ότι πάντα μου γεννιόταν μια έμφυτη ανάγκη  να γράφω τα συναισθήματα μου στο χαρτί, σα να θέλω να τους δώσω πνοή, σάρκα. Από μικρό παιδί έγραφα διηγήματα και φαντασίες, δίστιχα για τον έρωτα στα άγονα χρόνια της εφηβείας, κόλλες απαντήσεων σε ερωτήσεις κρίσεων των καθηγητών στο πανεπιστήμιο, τις μύχιες σκέψεις μου στο ημερολόγιο μου κάτι προχωρημένες ώρες.

Και ενώ τα συναισθήματά μου έβρισκαν κάπως διέξοδο, η ανακούφιση ήταν πρόσκαιρη. Γιατί τις πιο βαθιές μου σκέψεις τις έκρυβα τόσο βαθιά μέσα στην ψυχή μου να μην τις δει, ή ακόμα χειρότερα, να μην τις ακούσει κανείς. Σαν αυτές τις εικόνες της μανιασμένης θάλασσας που ενώ σε τρομάζει, σε παγιδεύει τόσο πολύ στη γοητεία του τοπίου της, σχεδόν τραβώντας σε προς το μέρος της εκστατικά. Γιατί η ψυχή μας είναι πολύ πιο βαθιά από αυτό που πιστεύουμε, ίσως να έχει τόσο χώρο όσο το χάος. Και αν σκεφτείς ότι όλα δημιουργήθηκαν από το χάος, σύμφωνα με τις newage φιλοσοφίες, η ψυχή γεννά σκέψεις και αισθήματα μέχρι να πεθάνει. Κι όμως, όταν έρθει αυτή η ώρα, εκείνη ζυγίζει μόλις 21 γραμμάρια.

Στον τίτλο γράφω για ενηλικίωση (μέσα σε εισαγωγικά), και για πόνο και για απώλεια. Πολλά ταλαιπωρημένα ουσιαστικά μαζί, αλλά και ξεχωριστά, πάλι ταλαιπωρημένα είναι. Συνειδητοποιώ ότι μεγαλώνοντας, η απώλεια βιώνεται πιο έντονα και ουσιαστικά, και κάθε φορά, σε κάθε αποχωρισμό, σε κάθε χωρισμό, σε κάθε αποχαιρετισμό, ξεγλιστρά ένα γραμμάριο της ψυχής σου. Ίσως για αυτό στο τέλος ζυγίζει τόσο λίγο. Γιατί έχει δώσει αλλά κι έχει πάρει τόσο, που της αρκεί αυτό το λίγο για αποχαιρετισμό.

Μόνο Μπροστά

Οι διευθύνσεις αλλάζουν, οι δρόμοι χωρίζουν, οι άνθρωποι αλλάζουν και χωρίζουν (και αποχωρίζονται, ή/και αποχαιρετίζονται). Κυρίως, οι άνθρωποι ωριμάζουν. Και η πιο δύσκολη διαδικασία στη ζωή ενός ανθρώπου -μετά τον θάνατο- είναι η ωρίμανση. Σε άλλους έρχεται σταδιακά και ίσως πιο ομαλά, ενώ άλλοι ξυπνούν μια μέρα χωρίς άλλη επιλογή: να ωριμάσουν στο εδώ και στο τώρα. Και για να κάνουν χώρο στην ψυχή τους, πρέπει να αφήσουν πίσω συνήθειες, νοοτροπίες, ακόμα και πρόσωπα. Γιατί δυστυχώς στο δρόμο προς την «ενηλικίωση», όσους συνοδοιπόρους κι αν συναντήσεις, όσο κι αν μοιραστείς μαζί τους μονοπάτια και εμπειρίες, μόνος θα φτάσεις στον προορισμό σου.

Δεν θυμάμαι καν τι άρθρο ξεκίνησα να γράφω. Βλέπετε ήταν ξημερώματα, τέτοια ώρα, τέτοια λόγια λένε… Όμως άρχισα να πληκτρολογώ ό,τι είχα στο κεφάλι μου, αλλά κυρίως, ότι είχα στην καρδιά μου. Και όπως μου είπε και ο ξάδελφος μου ένα  βράδυ του περασμένου Οκτωβρίου, ενώ καθόμασταν στο μπαλκόνι του πατρικού του: «Νιώθω ότι έχεις ξεκινήσει το πιο σπουδαίο ταξίδι της ζωής σου. Το ταξίδι της αυτογνωσίας».

Όλοι οι λάθος άνθρωποι

a_streetcar_named_desire

Νομίζω πως απέχω τόσο καιρό από την αρθρογραφία συνειδητά, νιώθοντας ότι δεν έχω κάτι να εκφράσω, κάτι να μοιραστώ. Η ζωή μερικές φορές κυλάει επαναλαμβανόμενα και μονότονα, που όσος ελεύθερος χρόνος κι αν σου μένει, νιώθεις και πάλι κουρασμένος και αδιάφορος. Όταν όμως συμβεί κάτι που θα πυροδοτήσει  τη μονοτονία σου και το γράψιμο είναι ο καλύτερος δυνατός τρόπος για να εκτονωθείς και να το βγάλεις από μέσα σου (όπως εγώ τώρα, καλή ώρα), τότε ναι. Έχεις υλικό για άρθρο.

Τον τελευταίο ένα χρόνο έχω ζήσει πολλά. Είναι αυτό που λέμε «γιράσκω αεί διδασκόμενος», ή στην κοινή: «τα είδα όλα»- αν και μεγάλο ψέμα: δεν έχεις δει τίποτα!  Έζησα για πρώτη φορά συνεχόμενα την εργασιακή καθημερινότητα και πραγματικότητα, διάφορους ετερόκλητους χαρακτήρες, ασχολήθηκα πρώτη φορά με το ραδιόφωνο, εξέφρασα σε τακτική βάση τους προβληματισμούς μου μέσω άρθρων, πήγα σε μέρη που δεν είχα καν σκεφτεί ότι υπάρχουν και γενικά είδα και έκανα πολλά. Και το εννοώ (μην πάει ο νους σας απαραίτητα στο κακό, αλλά το τι είναι κακό, είναι υποκειμενικό για τον καθέναν θα μου πείτε). Αυτό όμως που δεν ξέρω πόσα χρόνια θα μου πάρει να μάθω, είναι η πολυπλοκότητα των ανθρωπίνων σχέσεων, ειδικά των ερωτικών.

Όταν πριν περίπου δύο χρόνια βγήκα από ένα δύσκολο και επώδυνο χωρισμό, έκανα να συνέλθω πολύ καιρό. Στο μεταξύ, η προσέγγιση μου στο θέμα «νέος άντρας στη ζωή μου» χωρίστηκε σε δυο εκ διαμέτρου αντίθετες και εναλασσόμενες διαθέσεις: 1)ενθουσιάζομαι επιφανειακά με κάποιον ανά 10 μέρες, 2)δεν θέλω κανέναν και τίποτα, πιο καλή η μοναξιά, και τα λοιπά και τα λοιπά. Και στο τέλος, είχαμε μηδέν στο πηλίκο στον ερωτικό τομέα.  Έτσι κύλησε λοιπόν στο περίπου ο πρώτος χρόνος. Ο δεύτερος, ήταν σίγουρα πιο ενδιαφέρων και πλούσιος, μου άφησε όμως ανάμεικτα συναισθήματα.

Όταν γνωρίζεις κάποιον, λένε ότι η πρώτη εντύπωση είναι αυτή που μετράει. Καταλαβαίνεις λοιπόν, ή έστω διαισθάνεσαι αν ο άλλος είναι ας πούμε καλό παιδί ή ο γνωστός σε όλους μας μ****ας. Τι γίνεται όμως, όταν αντιστρέφονται οι ρόλοι; Δηλαδή όταν το καλό παιδί μπάζει νερά πιο πολύ και από την Φαλκονέρα, και ο αξιαγάπητος μ****ας δείχνει να ασχολείται και να ενδιαφέρεται πέραν των προσδοκιών σου;! Μεγάλη ιστορία για ένα μικρό άρθρο.

Μετά από ατέρμονες συζητήσεις ωρών σε σπίτια, καφετέριες και μπαρ (όταν μιλάς πολύ ακόμα και στο λεωφορείο με handsfree), έφτασα στο σημείο να αναθεωρήσω έστω κάποια ελάχιστα πράγματα που ζητάω από τις ερωτικές μου σχέσεις. Γιατί είναι σημαντικό να μπορείς να δώσεις, το πιο σημαντικό όμως είναι να ξέρεις τι ζητάς (και ας έχω κατηγορηθεί πολλές φορές για το αντίθετο). Εμπειρίες φίλων αλλά και προσωπικές, σε βοηθούν  να θέσεις κάποιες βάσεις για μελλοντικά επιτυχέστερα love stories, αρκεί να έχεις διάθεση να μάθεις από τα λάθη του άλλου, και προπαντός: από τα δικά σου. Ζηλεύω απεριόριστα το Μένανδρο που σκέφτηκε και είπε τον 4ο αιώνα Π.Χ. την ατακάρα «το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού», ζηλεύω όμως ακόμα περισσότερο όποιον έχει κατορθώσει στις μέρες μας να το εφαρμόσει.

Και συνοψίζω ότι έμαθα φέτος από τους άντρες: κάνουμε σχέσεις πρώτα και πάνω απ’ όλα για να περνάμε καλά (και όχι απλά για να το λέμε), για να είμαστε ο εαυτός μας 365 μέρες τον χρόνο, και όχι τέλειοι τον πρώτο μήνα και μετά ο εαυτός μας. Όταν ο άλλος είναι πληγωμένος, δεν είσαι υποχρεωμένος/η να του γιατρέψεις εσύ καμία πληγή, η ζωή είναι μικρή για να είναι θλιβερή, και ακόμα και αν είναι (ή δείχνει) κελεπούρι, όταν μυρίσει στο χιλιόμετρο η δυστυχία, κάντην με ελαφρά και μην πλησιάσεις καν ούτε για να περηφανευτείς ότι είσαι θαρραλέος. Δεν είμαστε σωτήρες κανενός. Ειδικά όσων δεν θέλουν να σωθούν. Μην ενθουσιάζεσαι με την πρώτη ευκαιρία γιατί δεν είναι τυχαίο το «ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός» (σε αυτό βέβαια, εγώ παίρνω το βραβείο).

Όταν ο άλλος σου ξεκαθαρίσει εξαρχής ότι δεν είναι διατεθειμένος να σου δώσει πράγματα ή να μπει σε σχέση, κατά 80% θα τηρήσει το λόγο του, κι ας κοπανιέσαι εσύ κάτω σαν χταπόδι να του βγάλεις έναν άλλο εαυτό. Το πιθανότερο είναι απλά να σκάσεις από το κακό σου. Στην τελική αν εσύ θες σχέση, δεν είσαι απλά ρομαντική (έχω χαρακτηριστεί και για αυτό), απλά ξέρεις τι θες. Αλλά μάλλον δεν ξέρεις που να ψάξεις να το βρεις, και κλασικά ξεκινάς από όλα τα λάθος μέρη. Μπορεί ο άλλος να είναι ιδανικός, αλλά να μην είναι στην ίδια φάση ζωής, αυτό το ρημαδο-timing που λένε ρε παιδί μου. Οπότε προχωράς παρακάτω, μην κολλάς σαν ψαρόκολλα Ούτε θα γίνεις πιεστικός, γιατί έτσι χάνεις την αξιοπρέπεια σου, και για ένα κούτελο στην κοινωνία ζούμε ρε αδερφέ! Σίγουρα χάνεις ευκαιρίες  όσο κοιμάσαι κι ονειρεύεσαι το τέλειο. Που στην τελική τέλειο δεν υπάρχει. (Ναι το γράφω για να το διαβάσω και να το πιστέψω κι εγώ).

Αν μπεις σε περίεργες σχέσεις ή  καθαρά σεξουαλικές, φρόντισε να ξεκαθαρίσεις στον εαυτό σου πάνω απ’ όλα ότι έχουν ΠΑΝΤΑ ημερομηνία λήξης, και δεν είναι απαραίτητα κακό αυτό. Και αυτό είναι μια συναλλαγή, με αρχή, μέση και τέλος. Και αν δεις ότι ζορίζεσαι και δεν περνάς καλά, κόψε το μαχαίρι γιατί ο άνθρωπος δεν αλλάζει. Ειδικά αυτός που το κάνει συστηματικά. Δεν θα αλλοιώσεις  τα θέλω σου και τα πιστεύω σου για να γίνεις αρεστός και αποδεκτός, γιατί στο τέλος δεν θα σε αποδέχεται ο ίδιος σου ο εαυτός.

bridget jones

Και τέλος το πιο σημαντικό: πραγματικά η ευτυχία έρχεται εκεί που δεν την περιμένεις, ή έστω θέλω να πιστεύω! Στο μεταξύ ζήσε, κάνε πράγματα για εσένα, αγάπησε τον εαυτό σου, για να μπορέσουν μια μέρα να σε αγαπήσουν και οι άλλοι. Και δεν είναι κακό να χαμηλώνεις που και που τα standards σου: δες το απλά σαν αναπροσαρμογή δεδομένων, γιατί και εσύ μπορεί να μην είσαι προτεραιότητα για κάποιον, αλλά μπορείς να του γίνεις αναγκαιότητα. Αρκεί να ξέρεις να ζεις, να αγαπάς, και κυρίως: να μαθαίνεις. Κάποια μέρα θα ευχαριστείς όλους τους λάθος ανθρώπους γιατί σε βοήθησαν να βρείς αυτό τον έναν, το σωστό.

Athens City Museum

Το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών (ή αλλιώς: το Μουσείο της καρδιάς μου)

Όταν μου ανακοίνωσε η ourani μια μέρα που ήμασταν τυχαία συνεπιβάτισσες σε ένα λεωφορείο ότι θα φτιάξει blog μαζί με την chryspa, ενθουσιάστηκα και της ζήτησα να με έχει στα υπ’ όψιν. Όταν είδα ότι αυτό πήρε σάρκα και οστά μέσα σε δυο μόνο εβδομάδες, ενθουσιάστηκα ακόμα πιο πολύ. Και ξετρελάθηκα από τη χαρά μου όταν μου ζήτησε να γράψω κάτι για το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών, Ίδρυμα Βούρου-Ευταξία, ένα μουσείο που έφαγα με το κουτάλι και έμαθα σαν την παλάμη του χεριού μου για δυο χρόνια της ζωής μου. Μια αξέχαστη και σπουδαία εμπειρία!
Οι περισσότεροι περαστικοί από την Πλατεία Κλαυθμώνος αγνοούν το ιστορικό κτήριο (που στην ουσία είναι δυο) που στεγάζεται στην οδό Παπαρρηγοπούλου 5-7, αλλά και τη σημασία του. Αυτό που μαρτυρά τη σχέση που έχουν μεταξύ τους το κτήριο στο νούμερο 5 με εκείνο στο 7, είναι οι άριστα διατηρημένες προσόψεις τους, κάτι ταμπέλες και μια κλειστή γέφυρα επικοινωνίας ανάμεσα τους στον πρώτο όροφο. Τα δυο αυτά νεοκλασικά συστεγαζόμενα κτήρια είναι το Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών (Ίδρυμα Βούρου–Ευταξία). Φέρει τα ονόματα του πολιτικού Λάμπρου Ευταξία (1905-1996) και του θείου του, Αλεξάνδρου Βούρου (1871-1959), ανώτατου στελέχους της ελληνικής διπλωματικής υπηρεσίας. Ιδρυτής του Μουσείου υπήρξε ο Λάμπρος Ευταξίας (δισέγγονος του Σταματίου Δεκόζη-Βούρου), ο οποίος ενισχύθηκε στο έργο του από κληροδότημα που του άφησε ο Αλέξανδρος Βούρος. Το Μουσείο διαμορφώθηκε το 1973 και άρχισε να λειτουργεί επίσημα το 1980. Το 1990 έλαβε το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών.

museum

Το κτήριο που βρίσκεται στον αριθμό 7, χτίστηκε στα 1833/34 σε σχέδια των γερμανών αρχιτεκτόνων G. Lueders και J. Hoffer, και ανήκε στο μεγαλέμπορο και τραπεζίτη από τη Χίο Σταμάτιο Δεκόζη-Βούρο. Αποτελεί ένα από τα πρώτα δείγματα κλασικιστικής αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα. Η περιοχή της πλατείας Κλαυθμώνος, όπου χτίστηκε το αρχοντικό, ήταν την περίοδο εκείνη τελείως ασχημάτιστη. Η οδός Σταδίου άρχισε να διανοίγεται το 1834! Το κτίσμα είναι ένα απλό διώροφο κτίριο με όλα τα τυπικά χαρακτηριστικά της κλασικιστικής αθηναϊκής κατασκευής: εξωτερικά έχει κεραμωτή στέγη, μια μαρμάρινη βάση και το μπαλκόνι λεπτοδουλεμένα φουρούσια.

Το 1836 ο βασιλιάς Όθων, επιστρέφοντας από το Μόναχο μετά το γάμο του με την Αμαλία, χρησιμοποίησε ως προσωρινή κατοικία τη “Μεγάλη Οικία” Βούρου στην τότε οδό Νομισματοκοπείου (και ήδη Παπαρρηγοπούλου, αριθ. 7) αλλά και τη διπλανή οικία του Γ. Αφθονίδη (που δε σώζεται σήμερα), συνδέοντας μεταξύ τους με στοά τα δύο αυτά αρχοντικά. Ο Όθωνας και η Αμαλία έμειναν σ’ αυτό το “Παλιό Παλάτι”, (όπως το αποκαλούσαν αργότερα οι Αθηναίοι), από το 1836 μέχρι το 1843. Αργότερα μετακόμισαν στο Ανάκτορο, τη σημερινή Βουλή των Ελλήνων. Διαμόρφωσαν μάλιστα και ένα κήπο μπροστά στο παλάτι, από τον οποίο προήλθε ο σημερινός κήπος της Πλατείας Κλαυθμώνος. Για το λόγο αυτό, ο πρώτος όροφος του Μουσείου είναι αφιερωμένος στο βασιλικό ζεύγος. Χαρακτηριστικά αναφέρω ότι εκτίθεται το secretaire της Αμαλίας αλλά και του Όθωνα (που λειτουργούσε χειροκίνητα με μανιβέλα), ένα από τα πολλά βασιλικά σαλόνια, προσωπογραφίες των αυτοκρατόρων, καθώς και προσωπικά τους αντικείμενα. Φυλάσσεται επίσης ένα αντίγραφο του πρώτου Συντάγματος του 1843, υπογεγραμμένο από τον ίδιο τον αυτοκράτορα.

ai8ousa 8ronou

Άποψη του πρώτου ορόφου, γνωστή και ως “Αίθουσα του Θρόνου”

Το κτήριο της οδού 5 χτίστηκε το 1859, από το Σταμάτιο Δεκόζη-Βούρο για κατοικία του γιού του Κωνσταντίνου Βούρου, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Γεράσιμου Μεταξά. Φιλοξενεί στο ισόγειο ένα τμήμα των γραφείων του Μουσείου (στο οποίο έκανα και εγώ την πρακτική μου άσκηση), στον πρώτο όροφο πίνακες ζωγραφικής, αντικείμενα προσωπικής χρήσης της οικόγενειας Βούρου και Ευταξία, μια αίθουσα αφιερωμένη στη δωρεά που έκανε στο μουσείο η οικογένεια Παπαστράτου (οι γνωστοί ιδιοκτήτες εργοστασίου τσιγάρων από το Αγρίνιο), και ένα σαλόνι στρωμένο για δείπνο, ως αναπαράσταση ενός σπιτιού μεγαλοαστικής οικογένειας των τελών του 19ου αιώνα (με αντικείμενα της οικογένειας Βούρου). Ο δεύτερος όροφος (που βρίσκεται στον αριθμό 5), φιλοξενεί τις εκάστοτε περιοδικές εκθέσεις.
Κατ’ εμέ τα πιο σημαντικά εκθέματα του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών είναι τα εξής: στο ισόγειο του Μουσείου φιλοξενείται στην «Αίθουσα των Περιηγητών» ένας πίνακας τεραστίων διαστάσεων του Jacques Carrey (1684), o μεγαλύτερος που έγινε ποτέ για την Αθήνα (3 x 5μ) και παρουσιάζει πανοραμικά την πόλη και την Ακρόπολη πριν από την καταστροφή της από το Morsini (1687). Επίσης με το που ανεβαίνει ο επισκέπτης στον πρώτο όροφο, αντικρύζει στο δεξί του χέρι τον επιβλητικό πίνακα Καρναβάλι στην Αθήνα του Νικoλάου Γύζη, μόνιμο δάνειο στο Μουσείο από τις βαυαρικές αυτοκρατορικές συλλογές. Επίσης, εκτίθεται ένα γύψινο πρόπλασμα της πόλεως των Αθηνών, κλίμακας 1: 1000 του 1872, κατασκευασμένο από τους αρχιτέκτονες Ιωάννη Τραυλό και Νίκο Γερασίμωφ, το οποίο βασίστηκε σε παλαιότερα σχέδια αλλά και φωτογραφίες. Αναπαριστά το κέντρο της νεοσύστατης πρωτεύουσας γύρω στα 1843, όταν είχε πληθυσμό μόλις 25.000 κατοίκους!

ed. learEdward Lear (1812-1888), “Αθήνα: η δυτική πλευρά της Ακρόπολης από την Πνύκα”, 1881, 26 x 52 εκ., υδατογραφία και gouache

Στο Μουσείο εκτίθενται μια πληθώρα από χαλκογραφίες, πίνακες και γκραβούρες ευρωπαίων περιηγητών στην πόλη κυρίως κατά τον 17ο αιώνα, βοηθώντας μας να σχηματίσουμε μια άποψη για το κατά πόσο έχει μεταβληθεί το αστικό τοπίο μέσα στους αιώνες, και πόσα μνημεία δε σώζονται πια. Ένας από τους σκοπούς άλλωστε του Μουσείου είναι να παρουσιάσει τη νεώτερη ιστορία της πόλης, τις συνήθειες των κατοίκων της, αλλά και με μια σειρά διαλέξεων και εκθέσεων να φέρει κοντά το κοινό στα καλλιτεχνικά δρώμενα της πόλης, να επιμορφώσει ιστορικά και να προάγει τον πολιτισμό.
Η προσωπική μου κατάθεση για ότι βίωσα από το Νοέμβριο του 2009, μέχρι και τον Ιούλιο του 2011 (με κάποια κενά ενδιάμεσα), είναι πως γνώρισα και δημιούργησα δεσμούς φιλίας, εκτίμησης και σεβασμού με υπέροχους ανθρώπους (από το προσωπικό αλλά και από τον Σύλλογο των Φίλων του Μουσείου), δε σταμάτησα ποτέ να μαθαίνω πράγματα για την Ιστορία, την Ιστορία της Τέχνης, την Αρχαιολογία, ποτέ δε χόρτασα να σουλατσάρω στους διαδρόμους και να χαζεύω τα εκθέματα, (κάποια από τα οποία είχα τη χαρά και την τιμή να αγγίξω στα πλαίσια μιας καταγραφής που κάναμε με τον τότε Προϊστάμενο μου και Γενικό Επιμελητή του Μουσείου, έναν υπέροχο άνθρωπο και πραγματικά εξαίρετο επιστήμονα, τον κο Σταύρο Ι. Αρβανιτόπουλο, στον οποίο χρωστάω πολλά). Επίσης είχα την τιμή να γνωρίσω σπουδαίες προσωπικότητες από διάφορους χώρους, και να παγιωθεί μέσα μου η ιδέα του μεταπτυχιακού στον τομέα των Μουσειακών Σπουδών, ύστερα από ατελείωτες ώρες καταγραφής εκθεμάτων, χειρογράφων, βιβλίων, και τόσων άλλων πραγμάτων, αφού είδα εκ των έσω τη λειτουργία και τις δράσεις ενός μουσειακού οργανισμού!

Σήμερα, λόγω περιορισμένου χρόνου δεν το επισκέπτομαι με την ίδια συχνότητα, το συνιστώ ανεπιφύλακτα όμως για ένα Σαββατιάτικο ή Κυριακάτικο πρωινό σε συνδυασμό με περιήγηση στο Ιστορικό Κέντρο και καφέ ή ποτό στην πλατεία Καρύτση, αφού είναι ανοιχτό καθημερινά (πλην της Τρίτης), ως τις 16:00 τις καθημερινές και ως τις 15:00 τα Σαββατοκύριακα, με μικρό αντίτιμο εισιτηρίου (3e γενική είσοδος, 2e για μαθητές, φοιτητές, προσκόπους, άτομα τρίτης ηλικίας και ομάδες άνω των τεσσάρων ατόμων. Δωρεάν είναι η είσοδος για τα άτομα με ειδικές ανάγκες). Και όπως έχει δηλώσει ένας φίλος μου μετά από επίσκεψή του: «ήταν σα να ταξίδεψα νοερά σε άλλες, παραμυθένιες εποχές, με πρίγκιπες και βασιλιάδες»…

(Οι φωτογραφίες είναι από τη σελίδα του Μουσείου στο facebook Athens City Museum, Vouros-Eutaxias Foundation)

%d bloggers like this: